Тупроқ бонитировкаси ва ер деградацияси

Бу йўналишда нима ўқитилади

Ушбу йўналишда тупроқнинг табиий хоссалари, унинг таркиби ва унумдорлиги, шунингдек тупроқларни таснифлаш ва баҳолаш асослари ўрганилади. Асосий эътибор тупроқ бонитировкасига қаратилади, яъни ернинг ҳосилдорлик ва сифат жиҳатидан қанчалик қимматли эканини аниқлаш усулларига.

Талабалар қуйидаги фанларни ўрганади:

• тупроқшунослик ва тупроқ генезиси;
• тупроқ кимёси ва физикаси;
• ерларни бонитировка қилиш усуллари;
• ер деградацияси: эрозия, шўрланиш, ботқоқланиш ва ифлосланиш жараёнлари;
• ерлардан фойдаланиш ва муҳофаза қилиш асослари;
• геоинформатика ва картография, дала тадқиқотлари ҳамда лаборатория таҳлили.

Амалий машғулотлар одатда далада ва лабораторияда ўтказилади. Талабалар тупроқ намуналарини олиш, таҳлил қилиш ва натижаларни харита кўринишида тайёрлашни ўрганади.

Битирувчи ким бўлади

Битирувчилар ер ресурсларини ҳисобга олиш, баҳолаш ва муҳофаза қилиш соҳасида мутахассис бўлади. Улар қуйидаги касблар ва лавозимларда ишлаши мумкин:

• тупроқшунос;
• ер бонитировкаси бўйича мутахассис;
• ерлардан фойдаланиш ва мониторинг бўйича мутахассис;
• агрокимёгар ёки лаборатория ходими;
• ер кадастри ва картография бўйича мутахассис.

Бундай мутахассислар қишлоқ хўжалиги корхоналарида, ер муносабатлари тизимида ва экологик назорат органларида керак бўлади.

Қаерда ишлаш мумкин

Ўзбекистонда қишлоқ хўжалиги катта ўрин тутади, шу сабабли тупроқ ва ер ресурслари бўйича мутахассисларга доимий эҳтиёж бор. Битирувчилар қуйидаги ташкилотларда ишлаши мумкин:

• қишлоқ ва сув хўжалиги тизимидаги давлат идоралари;
• ер кадастри ва ердан фойдаланиш бўйича ташкилотлар;
• фермер хўжаликлари ва агрофирмалар;
• агрокимё лабораториялари ва илмий-тадқиқот институтлари;
• экологик назорат ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш органлари;
• лойиҳалаш ва геодезия ташкилотлари.

Кимларга мос

Бу йўналиш табиатга қизиқадиган, кимё, биология ва география фанларини яхши биладиган абитуриентларга мос келади. Қуйидаги хусусиятлар муҳим ҳисобланади:

• табиат ҳодисалари ва тупроқ жараёнларига қизиқиш;
• аниқ фикрлаш ва таҳлил қилиш қобилияти;
• дала шароитида ишлашга тайёрлик;
• ҳисоб-китоб ва хариталар билан ишлашга мойиллик;
• ер ва экологик масалаларга масъулият билан ёндашиш.

Агар сиз қишлоқ хўжалиги ва табиатни муҳофаза қилиш соҳасида фойдали касб эгаллашни хоҳласангиз, бу йўналиш сизга мос бўлиши мумкин.