Tuproq bonitirovkasi va yer degredatsiyasi

Bu yo‘nalishda nima o‘qitiladi

Ushbu yo‘nalishda tuproqning tabiiy xossalari, uning tarkibi va unumdorligi, shuningdek tuproqlarni tasniflash va baholash asoslari o‘rganiladi. Asosiy e’tibor tuproq bonitirovkasiga qaratiladi, ya’ni yerning hosildorlik va sifat jihatidan qanchalik qimmatli ekanini aniqlash usullariga.

Talabalar quyidagi fanlarni o‘rganadi:

• tuproqshunoslik va tuproq genezisi;
• tuproq kimyosi va fizikasi;
• yerlarni bonitirovka qilish usullari;
• yer degradatsiyasi: eroziya, sho‘rlanish, botqoqlanish va ifloslanish jarayonlari;
• yerlardan foydalanish va muhofaza qilish asoslari;
• geoinformatika va kartografiya, dala tadqiqotlari hamda laboratoriya tahlili.

Amaliy mashg‘ulotlar odatda dalada va laboratoriyada o‘tkaziladi. Talabalar tuproq namunalarini olish, tahlil qilish va natijalarni xarita ko‘rinishida tayyorlashni o‘rganadi.

Bitiruvchi kim bo‘ladi

Bitiruvchilar yer resurslarini hisobga olish, baholash va muhofaza qilish sohasida mutaxassis bo‘ladi. Ular quyidagi kasblar va lavozimlarda ishlashi mumkin:

• tuproqshunos;
• yer bonitirovkasi bo‘yicha mutaxassis;
• yerlardan foydalanish va monitoring bo‘yicha mutaxassis;
• agrokimyogar yoki laboratoriya xodimi;
• yer kadastri va kartografiya bo‘yicha mutaxassis.

Bunday mutaxassislar qishloq xo‘jaligi korxonalarida, yer munosabatlari tizimida va ekologik nazorat organlarida kerak bo‘ladi.

Qayerda ishlash mumkin

O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi katta o‘rin tutadi, shu sababli tuproq va yer resurslari bo‘yicha mutaxassislarga doimiy ehtiyoj bor. Bitiruvchilar quyidagi tashkilotlarda ishlashi mumkin:

• qishloq va suv xo‘jaligi tizimidagi davlat idoralari;
• yer kadastri va yerdan foydalanish bo‘yicha tashkilotlar;
• fermer xo‘jaliklari va agrofirmalar;
• agrokimyo laboratoriyalari va ilmiy-tadqiqot institutlari;
• ekologik nazorat va atrof-muhitni muhofaza qilish organlari;
• loyihalash va geodeziya tashkilotlari.

Kimlarga mos

Bu yo‘nalish tabiatga qiziqadigan, kimyo, biologiya va geografiyani yaxshi biladigan abituriyentlarga mos keladi. Quyidagi xususiyatlar muhim hisoblanadi:

• tabiat hodisalari va tuproq jarayonlariga qiziqish;
• aniq fikrlash va tahlil qilish qobiliyati;
• dala sharoitida ishlashga tayyorlik;
• hisob-kitob va xaritalar bilan ishlashga moyillik;
• yer va ekologik masalalarga mas’uliyat bilan yondashish.

Agar siz qishloq xo‘jaligi va tabiatni muhofaza qilish sohasida foydali kasb egallashni xohlasangiz, bu yo‘nalish sizga mos bo‘lishi mumkin.