Махсус педагогика: сурдопедагогика

Бу йўналишда нима ўқитилади

Сурдопедагогика эшитиш қобилияти заиф ёки бутунлай йўқолган болалар ва катталарни ўқитиш, тарбиялаш ҳамда ижтимоий мослаштириш билан шуғулланадиган махсус педагогика йўналишидир. Талабалар умумий педагогика ва психология асослари билан бирга қуйидаги фанларни ўрганадилар:

• эшитиш органининг тузилиши ва фаолияти, эшитиш нуқсонларининг турлари;
• сурдопсихология ва сурдопедагогиканинг назарий асослари;
• имо-ишора тили ва нутқни ривожлантириш методикаси;
• мактабгача ва мактаб ёшидаги кар болаларни ўқитиш усуллари;
• инклюзив таълим ва махсус таълим муассасаларида иш ташкил этиш.

Бу йўналишда ўқиш назарий билимларни амалий машғулотлар, педагогик амалиёт ва тажриба алмашиш билан уйғунлаштиради.

Битирувчи ким бўлади

Йўналишни тамомлаган битирувчи эшитиш нуқсонли болалар билан ишлайдигan махсус педагог-сурдопедагог бўлади. Унинг асосий касбий фаолияти қуйидагиларни ўз ичига олади:

• кар ва заиф эшитувчи болаларни ўқитиш ва тарбиялаш;
• нутқни ривожлантириш ва нутқий нуқсонларни бартараф этишга кўмаклашиш;
• ота-оналарга маслаҳат бериш ва оилада мулоқот маданиятини шакллантириш;
• таълим муассасаларида методик ишларни олиб бориш.

Қаерда ишлаш мумкин

Битирувчилар Ўзбекистонда таълим ва ижтимоий соҳа ташкилотларида фаолият юритишлари мумкин, жумладан:

• махсус мактаблар, интернатлар ва эшитиш нуқсонли болалар учун махсус таълим муассасалари;
• мактабгача таълим ташкилотлари ва инклюзив таълим берадиган умумтаълим мактаблари;
• реабилитация марказлари ва ижтимоий хизмат кўрсатиш муассасалари;
• олий таълим муассасалари ва илмий-тадқиқот ташкилотлари.

Инклюзив таълим тизимида бу соҳанинг билимли мутахассислари муҳим ўрин эгаллайди.

Кимларга мос

Бу йўналиш болаларга сабр-тоқат билан ёндашишни, уларнинг ички дунёсини тушунишни ва ёрдам беришни хоҳлайдиган абитуриентларга мос келади. Қуйидаги хусусиятлар айниқса фойдали бўлади:

• болалар билан ишлашга қизиқиш ва меҳр-муҳаббат;
• сабр-тоқат, эмпатия ва мулоқотга мойиллик;
• тил, нутқ ва нозик ифодаларга эътиборлилик;
• биология ва психология фанларига қизиқиш;
• ўқитувчилик касбига интилиш ва доимий ўрганишга тайёрлик.