Maxsus pedagogika: surdopedagogika

Bu yo‘nalishda nima o‘qitiladi

Surdopedagogika eshitish qobiliyati zaif yoki butunlay yo‘qolgan bolalar va kattalarni o‘qitish, tarbiyalash hamda ijtimoiy moslashtirish bilan shug‘ullanadigan maxsus pedagogika yo‘nalishidir. Talabalar umumiy pedagogika va psixologiya asoslari bilan birga quyidagi fanlarni o‘rganadilar:

• eshitish organining tuzilishi va faoliyati, eshitish nuqsonlarining turlari;
• surdopsixologiya va surdopedagogikaning nazariy asoslari;
• imo-ishora tili va nutqni rivojlantirish metodikasi;
• maktabgacha va maktab yoshidagi kar bolalarni o‘qitish usullari;
• inklyuziv ta’lim va maxsus ta’lim muassasalarida ish tashkil etish.

Bu yo‘nalishda o‘qish nazariy bilimlarni amaliy mashg‘ulotlar, pedagogik amaliyot va tajriba almashish bilan uyg‘unlashtiradi.

Bitiruvchi kim bo‘ladi

Yo‘nalishni tamomlagan bitiruvchi eshitish nuqsonli bolalar bilan ishlaydigan maxsus pedagog-surdopedagog bo‘ladi. Uning asosiy kasbiy faoliyati quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

• kar va zaif eshituvchi bolalarni o‘qitish va tarbiyalash;
• nutqni rivojlantirish va nutqiy nuqsonlarni bartaraf etishga ko‘maklashish;
• ota-onalarga maslahat berish va oilada muloqot madaniyatini shakllantirish;
• ta’lim muassasalarida metodik ishlarni olib borish.

Qayerda ishlash mumkin

Bitiruvchilar O‘zbekistonda ta’lim va ijtimoiy soha tashkilotlarida faoliyat yuritishlari mumkin, jumladan:

• maxsus maktablar, internatlar va eshitish nuqsonli bolalar uchun maxsus ta’lim muassasalari;
• maktabgacha ta’lim tashkilotlari va inklyuziv ta’lim beradigan umumta’lim maktablari;
• reabilitatsiya markazlari va ijtimoiy xizmat ko‘rsatish muassasalari;
• oliy ta’lim muassasalari va ilmiy-tadqiqot tashkilotlari.

Inklyuziv ta’lim tizimida bu sohaning bilimli mutaxassislari muhim o‘rin egallaydi.

Kimlarga mos

Bu yo‘nalish bolalarga sabr-toqat bilan yondashishni, ularning ichki dunyosini tushunishni va yordam berishni xohlaydigan abituriyentlarga mos keladi. Quyidagi xususiyatlar ayniqsa foydali bo‘ladi:

• bolalar bilan ishlashga qiziqish va mehr-muhabbat;
• sabr-toqat, empatiya va muloqotga moyillik;
• til, nutq va nozik ifodalarga e’tiborlilik;
• biologiya va psixologiya fanlariga qiziqish;
• o‘qituvchilik kasbiga intilish va doimiy o‘rganishga tayyorlik.