Amaliy sanʼat: badiiy zargarlik

Bu yo‘nalishda nima o‘qitiladi

Amaliy san’at: badiiy zargarlik yo‘nalishida talabalar qimmatbaho va noqimmatbaho metallar bilan ishlashni, zargarlik buyumlarini loyihalashni hamda ularni qo‘lda yoki zamonaviy texnologiyalar yordamida tayyorlashni o‘rganadilar. Dasturning asosiy fanlari quyidagilardan iborat:

• rasm va kompozitsiya asoslari, chizmachilik va modellashtirish;
• zargarlik texnologiyasi: quyish, bolg‘alash, filigran, granulyatsiya, emal va toshlarni o‘rnatish;
• materialshunoslik: metallar, qimmatbaho va bezak toshlarining xossalari;
• xalq amaliy san’ati an’analari va O‘zbekiston zargarlik maktablari tarixi;
• badiiy-estetik tahlil va san’at tarixi.

Talabalar ustaxonalarda amaliy mashg‘ulotlar olib boradi, o‘z ishlarini tayyorlaydi va odatda ko‘rgazmalarda ishtirok etish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Shu bilan birga kompyuter grafikasi va zamonaviy dizayn vositalari bilan tanishish imkoniyati ham mavjud.

Bitiruvchi kim bo‘ladi

Ushbu yo‘nalish bitiruvchilari badiiy zargarlik buyumlari muallifi, zargar-dizayner yoki zargarlik ustaxonasi va studiyasining san’atkor-texnologi bo‘lishlari mumkin. Ular quyidagi lavozimlarda ishlashi mumkin:

• zargarlik buyumlari dizayneri va muallif-zargar;
• badiiy ustaxona yoki zargarlik zavodi bosh dizayneriga yordamchi;
• zargarlik san’ati o‘qituvchisi (ta’lim muassasalarida);
• muzey va ko‘rgazma tashkilotlarida restavrator yoki ekspozitsiya ishlari mutaxassisi;
• mustaqil ijodiy faoliyat bilan shug‘ullanuvchi amaliy san’at ustasi.

Qayerda ishlash mumkin

O‘zbekistonda bitiruvchilar turli tashkilotlarda faoliyat yuritishlari mumkin:

• zargarlik buyumlari ishlab chiqaruvchi korxonalar va zamonaviy zargarlik brendlari;
• dizayn studiyalari, reklama va moda sohasidagi kompaniyalar;
• san’at maktablari, kollejlar va oliy ta’lim muassasalari;
• muzeylar, galereyalar, ko‘rgazma zallari va madaniyat markazlari;
• xalq hunarmandchiligi markazlari va an’anaviy ustaxonalar;
• o‘z ustaxonasini ochish yoki buyurtma asosida ishlash.

Sohaning rivojlanishi va xalq amaliy san’atiga bo‘lgan e’tibor tufayli milliy naqshni zamonaviy dizayn bilan uyg‘unlashtira oladigan mutaxassislar qadrlanadi.

Kimlarga mos

Bu yo‘nalish quyidagi qiziqish va qobiliyatlarga ega abituriyentlarga mos keladi:

• chizish, rasm solish va go‘zallikni his etishga moyil bo‘lganlar;
• nozik qo‘l mehnati, sabr-toqat va aniqlikni talab qiluvchi ishlarni yoqtirganlar;
• an’anaviy naqsh va milliy madaniyatga qiziqqanlar;
• g‘oyalarini buyum shaklida ko‘rishni istagan ijodkor yoshlar;
• fanlar orasida san’at va dizaynga qiziqish bilan birga texnik ko‘nikmalarga ega bo‘lganlar.

Eslatma: qabul shartlari va imtihon turlari haqida ma’lumotni rasmiy manbalardan tekshirib oling.