Vokal sanʼati: akademik xonandalik

Vokal sanʼati: akademik xonandalik yo‘nalishi ovozni ilmiy asosda rivojlantirish, klassik vokal maktabini o‘zlashtirish va sahnada ijro etish mahoratini shakllantirishga qaratilgan. Ushbu yo‘nalishni O‘zbekistonda Navoiy davlat universiteti, O‘zbekiston davlat konservatoriyasi hamda O‘zbekiston davlat konservatoriyasi Nukus filiali o‘qitadi.

Bu yo‘nalishda nima o‘qitiladi

Dasturda ovoz apparati tuzilishi va nafas olish texnikasi, ovozni to‘g‘ri hosil qilish, diapazonni kengaytirish hamda ovoz tembrini boyitish bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlar o‘tiladi. Asosiy fanlar qatorida solfedjio, musiqa nazariyasi, garmoniya, musiqa tarixi, xor sinfi va sahna nutqi kiradi. Talabalar jahon va o‘zbek bastakorlarining vokal asarlarini, shuningdek opera va oratoriya partiyalarini o‘rganadilar. Chet tillari, xususan italyan va nemis tillari romanslar hamda klassik ariyalar matnini to‘g‘ri talaffuz qilish uchun muhim hisoblanadi. Ansambl va xor bilan ishlash, konsert ijrosi, sahna harakati va ijro psixologiyasi bo‘yicha ko‘nikmalar ham shakllantiriladi.

Bitiruvchi kim bo‘ladi

Yo‘nalishni tamomlagan bitiruvchilar akademik xonanda (solist-vokalist) sifatida faoliyat yuritishi mumkin. Ularning asosiy kasbiy yo‘nalishlari quyidagilar:

• opera va balet teatrlarining solisti yoki xonandasi;
• filarmoniya va konsert tashkilotlarining solisti;
• xor jamoasining yakkaxon ijrochisi;
• vokal o‘qituvchisi, musiqa maktabi yoki kollej pedagogi;
• konsert dasturlari va festivallar ishtirokchisi.

Mahoratni oshirib borish, yangi repertuarni o‘zlashtirish va malaka oshirish kasbiy o‘sishning muhim qismi hisoblanadi.

Qayerda ishlash mumkin

O‘zbekistonda akademik xonanda uchun imkoniyatlar keng: opera va balet teatrlari, davlat filarmoniyalari, madaniyat va san’at markazlari, konsert zallari, shuningdek radio va televideniye loyihalari. Bundan tashqari, bitiruvchilar musiqa maktablari va kollejlarda, oliy ta’lim muassasalarida pedagog bo‘lib ishlashi mumkin. Respublika va xalqaro tanlovlar, gastrol safarlari hamda madaniy almashinuv dasturlari kasbiy yo‘nalishni kengaytiradi. Sohaning asosiy ish maydoni sahna va ta’lim bo‘lib, ko‘pincha ijodiy jamoalar bilan hamkorlik talab etiladi.

Kimlarga mos

Ushbu yo‘nalish, avvalo, musiqaga chuqur qiziqish va yaxshi ovozga ega bo‘lgan, sahnada o‘zini erkin his qiladigan abituriyentlarga mos keladi. Quyidagi fazilatlar muhim hisoblanadi:

• musiqiy quloq, ritm va xotira;
• ovoz tembri va diapazonini rivojlantirish imkoniyati;
• uzoq muddatli mashqlarga sabr va intizom;
• chet tillariga qiziqish hamda she’r matnini his qilib o‘qish qobiliyati;
• jamoada ishlash va tinglovchi oldida chiqish ishonchi.

Abituriyentlarga ijodiy imtihonlarga oldindan tayyorgarlik ko‘rish tavsiya etiladi. Aniq talablar va qabul shartlari esa har yili rasmiy manbalarda e’lon qilinadi.