Geodeziya va geoinformatika

Bu yo‘nalishda nima o‘qitiladi

Geodeziya va geoinformatika yo‘nalishi Yer yuzasining shakli, o‘lchamlari va unda joylashgan obyektlarning o‘rnini aniqlash, shuningdek, geografik ma’lumotlarni to‘plash, saqlash va tahlil qilish bilan shug‘ullanadi. Ta’lim davomida talabalar quyidagi asosiy fanlarni o‘rganadilar:

• oliy geodeziya va geodeziya asoslari;
• topografiya va kartografiya;
• yer tuzish va kadastr;
• fotogrammetriya va masofadan zondlash;
• sun’iy yo‘ldosh navigatsiyasi (GPS/GNSS) texnologiyalari;
• geoaxborot tizimlari (GAT) va ma’lumotlar bazasi.

Amaliy mashg‘ulotlarda zamonaviy geodezik asboblar, GPS-qabul qilgichlar va kompyuter dasturlari bilan ishlash ko‘nikmalari shakllantiriladi. Talaba dala tadqiqotlari va kameral ishlarni birga bajarishni o‘rganadi.

Bitiruvchi kim bo‘ladi

Bitiruvchi geodezist, kartograf yoki geoinformatika mutaxassisi bo‘ladi. Uning asosiy kasbiy yo‘nalishlari:

• geodezist-muhandis (qurilish va ishlab chiqarish obyektlarini o‘lchash);
• kartograf va topograf;
• geoinformatika mutaxassisi (GAT tahlilchisi);
• yer kadastri va monitoring bo‘yicha mutaxassis;
• fotogrammetr yoki masofadan zondlash bo‘yicha tahlilchi.

Qayerda ishlash mumkin

Geodeziya va geoinformatika sohasidagi mutaxassislarga O‘zbekistonda turli tashkilotlarda talab mavjud. Ular quyidagi sohalarda ishlashlari mumkin:

• yer resurslari va kadastr tashkilotlari;
• qurilish, loyihalash va muhandislik-izlanish kompaniyalari;
• shahar hokimliklari va hududiy boshqaruv organlari;
• qishloq xo‘jaligi va suv xo‘jaligi tizimlari;
• geologiya va foydali qazilmalar bilan bog‘liq korxonalar;
• ilmiy-tadqiqot institutlari va ta’lim muassasalari.

Hozirgi vaqtda ushbu yo‘nalish bo‘yicha ta’lim 17 ta oliy ta’lim muassasasida olinishi mumkin. Ular orasida Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti milliy tadqiqotlar universiteti, Geologiya fanlari universiteti va O‘zbekiston Milliy universiteti kabi muassasalar bor.

Kimlarga mos

Bu yo‘nalish quyidagilarga mos keladi:

• matematika va fizikaga qiziqadigan, aniq hisob-kitobni yaxshi ko‘radigan abituriyentlarga;
• xaritalar, tabiat va ochiq havoda ishlashni yoqtiradigan yoshlarga;
• kompyuter texnologiyalari va dasturlashga qiziqadiganlarga;
• diqqatli, sabrli va jamoada ishlashni biladigan insonlarga.

Agar siz yerni o‘lchash, xarita yaratish va raqamli ma’lumotlar bilan ishlashni xohlasangiz, geodeziya va geoinformatika sizga mos kelishi mumkin. Tanlov qilishdan oldin tanlagan oliygohingizning o‘quv dasturi va imkoniyatlari bilan tanishib chiqishni tavsiya etamiz.