Sunʼiy intellekt va kiberxavfsizlik

Bu yo‘nalishda nima o‘qitiladi

Yo‘nalish ikki yo‘nalishni birlashtiradi: sun’iy intellekt tizimlarini yaratish va ularni himoya qilish. Talabalar dasturlash asoslarini (Python, C++), matematikani (chiziqli algebra, ehtimollar nazariyasi, statistika) o‘rganadilar.

Asosiy fanlar qatoridagi ko‘nikmalar:

• mashinali o‘qitish va chuqur o‘qitish (deep learning) asoslari;
• ma’lumotlarni tahlil qilish va vizualizatsiya;
• kompyuter tarmoqlari va operatsion tizimlar;
• ma’lumotlar bazalari va dasturiy ta’minotni ishlab chiqish;
• kriptografiya, axborot xavfsizligi va tarmoq himoyasi;
• tizimlardagi zaifliklarni aniqlash (etik xakerlik) va raqamli kriminalistika asoslari.

Bitiruvchi kim bo‘ladi

Bitiruvchilar quyidagi kasblarda ishlashi mumkin:

• sun’iy intellekt va mashinali o‘qitish muhandisi;
• ma’lumotlar tahlilchisi (data scientist);
• axborot xavfsizligi mutaxassisi;
• tarmoq xavfsizligi bo‘yicha tahlilchi (SOC analyst);
• penetratsion testlash mutaxassisi;
• raqamli kriminalistika bo‘yicha mutaxassis.

Boshlang‘ich lavozimlarda kichik tahlilchi yoki muhandis sifatida ish boshlash, tajriba orttirgach esa yetakchi mutaxassis yoki loyiha rahbari darajasiga ko‘tarilish mumkin.

Qayerda ishlash mumkin

Raqamlashtirish jarayoni tufayli bu soha mutaxassislariga O‘zbekistonda ehtiyoj mavjud. Ular quyidagi tashkilotlarda faoliyat yuritishi mumkin:

• axborot texnologiyalari (IT) kompaniyalari va dasturiy ta’minot ishlab chiqaruvchilar;
• banklar va moliya tashkilotlari, bu yerda kiberxavfsizlik muhim ahamiyatga ega;
• telekommunikatsiya operatorlari;
• davlat organlari va raqamli xizmatlarni rivojlantiruvchi tashkilotlar;
• sanoat korxonalari va kompaniyalarning axborot xavfsizligi bo‘limlari;
• IT parklardagi startaplar va ilmiy-tadqiqot markazlari.

Kimlarga mos

Bu yo‘nalish quyidagilarga mos keladi:

• matematika va informatikaga qiziqqan abituriyentlarga;
• mantiqiy fikrlash va muammolarni yechishni yoqtiradigan yoshlarga;
• dasturlashni o‘rganishga tayyor va mustaqil ishlashga odatlangan talabalarga;
• internet xavfsizligi va raqamli dunyo qanday ishlashi bilan qiziqadiganlarga;
• uzoq muddatli o‘qishga va doimiy yangiliklarni o‘rganishga tayyor shaxslarga.

Ota-onalar uchun muhim: bu yo‘nalishda o‘qish sabr va izchillikni talab qiladi, ammo bitiruvchilar zamonaviy va talabchan sohada o‘z o‘rnini topishi mumkin.