Talaba ilmiy tilda izohlasak arabcha izlovchi o‘rganuvchi; lotincha: student — qunt bilan ishlovchi, shug‘ullanuvchi), opa-akalar ko‘zida pul sovuruvchi, qarindoshlar nigohida esa och qolgan xokisor.

    O‘zbekistonda talabadan farqli ravishda mamlakatdagi o‘rta maxsus ta’lim maskanlarida tahsil olayotgan yoshlar o‘quvchi, oliy harbiy o‘quv yurtlarida bilim olayotganlar tinglovchi, o‘rta harbiy o‘quv yurtlarida o‘qiyotganlar kursant deyiladi.

  Turkistonda islom dini yoyilgach (7— 8-asr), boshlang‘ich maktabdan so‘ng bilim olish bilan mashg‘ul bo‘lgan har bir kishi talaba hisoblangan. Madrasalar paydo bo‘lgan X asrlardan ularda tahsil olayotgan kishilargina talaba deyila boshlagan. Yevropada XI - XII asrlarda universitetlar tashkil topgandan so‘ng, ularda faoliyat ko‘rsatadigan har bir odam, ya’ni saboq beruvchi ham, saboq oluvchi ham student deb atalgan. Keyinchalik o‘qituvchilar uchun magistr, professor va boshqa ilmiy unvonlar joriy etilgach, faqat saboq oladigan kishilargina student deb yuritiladigan bo‘lgan.

   Talabalar jamiyat taraqqiyotiga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi va, ayni vaqtda, har bir mamlakat ilmiy intellektual salohiyatining darajasini bildirib, rivojlanish istiqbollarini belgilab beradi.

Talabalarning siz-u biz bilmagan ko‘p qirralari:

  Imtihonlar va sessiyalardagi  stress: Talaba hayoti ko‘pincha imtihonlar bilan bog‘liq bo‘ladi. Har bir semestr oxirida ularning o‘zi bilan kurashishlari kerak, bu esa ko‘p hollarda uyqusizlik, stress va depressiyaga olib keladi. Ammo bu sinovlar talabalarga kuch va sabr-toqatni o‘rgatadi.

   Moliyaviy qiyinchiliklar: Talaba bo‘lganlarning ko‘pchiligi moliyaviy jihatdan qiyinchiliklarga duch keladi. Ba’zi talabalar turmushga chiqmagan bo‘lsa, boshqalari ota-onalaridan yordam olishadi, bu esa o‘z navbatida ularni moliyaviy mustaqillikka erishishga undaydi. Stipendiya olish, qisqa muddatli ishlarga joylashish, yoki turli xil moliyaviy qo‘llab-quvvatlash dasturlaridan foydalanish talabalik hayotining ajralmas qismiga aylanishi mumkin. Bu muammolar ba’zan talabalar uchun psixologik yukni oshiradi, ammo ular bu davrda o‘zini boshqarish va mas’uliyatni o‘rganishadi.

  O‘zgarishlar va yangi tajribalar: Talabalik hayoti o‘zgarishlar va yangi tajribalarga boy. Talaba bo‘lgan yoshlar yangi do‘stlar orttirish, yangi joylar va turli tadbirlar bilan tanishish imkoniyatiga ega bo‘lishadi. Ammo ba’zan bu o‘zgarishlar qiyinchiliklarga olib kelishi mumkin, chunki yangi muhitda o‘z o‘rningni topish oson emas. Talabalar ko‘p vaqtni o‘z ichki dunyosi va hayotini qayta baholashga sarflaydi. Bu davrda shaxsiy rivojlanish va o‘z-o‘zini tushunish muhim ahamiyatga ega bo‘ladi.

   Do‘stlar va sevgi: Talabalik davrida do‘stlik aloqalari o‘ziga xos o‘rin tutadi. Ko‘p talabalar o‘zlari uchun chin do‘stlar orttiradi, bu esa ularning hayotida yodda qolarli va qimmatli tajriba bo‘lib qoladi. Birgalikda o‘qish, stressni birgalikda yengish va muammolarni hal qilish do‘stlikni mustahkamlaydi. Sevgi esa bu davrda ba’zan o‘zgacha mazmunga ega bo‘ladi. Talaba bo‘lish, birinchidan, jismoniy va ma’naviy o‘sish uchun imkoniyatdir. Ba’zan bu romantik munosabatlar talabalar uchun hayotga bo‘lgan qarashlarini, dunyoqarashlarini o‘zgartiradi va ularga yangi maqsadlar qo‘yishga yordam beradi.

   Kundalik hayot va vaqtni boshqarish: Talaba bo‘lish — bu nafaqat darslar va ilmiy ishlar bilan shug‘ullanish, balki shaxsiy hayotni boshqarish hamdir. Darslar, seminarlar, laboratoriya ishlaridan tashqari, talabalar o‘zlarining kundalik hayotlarini ham tartibga solishlari kerak. Bularning barchasini muvozanatlash juda qiyin bo‘lishi mumkin, ammo bu davrda talabalar vaqtni to‘g‘ri boshqarishni o‘rganadilar. Ba’zilar vaqtni yaxshi boshqarishadi, boshqalari esa bu mahoratni keyinchalik rivojlantirishadi. 

  Talabalik — bu nafaqat bilim olish davri, balki o‘zini topish, yangi imkoniyatlarga qadam qo‘yish va kelajak uchun mustahkam poydevor yaratish jarayonidir. Ammo bu davr faqat yaxshi tomonlari bilan emas, balki ko‘plab qiyinchiliklar va murakkabliklar bilan ham ajralib turadi. Talabalik hayoti — bu nafaqat darslar va imtihonlar, balki o‘zining ichki kurashlari, orzulari va qat’iyatini sinovdan o‘tkazadigan bir davrdir.

Ma’mura To‘rayeva tayyorladi