Аввалги Низом  бўйича очиқ стипендия танловида қуйидагилар иштирок эта олмас эди:

а) бакалавриат таълим дастурлари бўйича — 25 ёшдан катта бўлган, аввал ўхшаш таълим йўналиши бўйича хорижда бакалавриатда таълим олганлар;

б) магистратура таълим дастурлари бўйича — 20 ёшдан кичик ва 45 ёшдан катта бўлган, шунингдек, аввал ўхшаш мутахассислик бўйича хорижда магистратурада таълим олганлар;

в) докторантура таълим дастурлари бўйича (шу жумладан аспирантура орқали фалсафа доктори (PhD) ёки фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун) — 22 ёшдан кичик ва 45 ёшдан катта бўлган, шунингдек, аввал фалсафа доктори (PhD), фан номзоди ёки фан доктори (DSc) илмий даражасини хорижда олганлар;

г) танланган мутахассислик бўйича меҳнат стажи 2 йилдан кам бўлганлар;

2025 йил 5 майдаги янги Низом бўйича эса қуйидаги шахсларга иштирок этиш тақиқланди:

а) бакалавриат таълим дастури бўйича 30 ёшдан катта бўлган, шунингдек, аввал ўхшаш мутахассислик бўйича хорижда бакалавриатда таълим олганлар;

б) магистратура таълим дастури бўйича — 22 ёшдан кичик ва 40 ёшдан катта бўлган, шунингдек, аввал айни ёки турдош мутахассислик бўйича хорижда магистратурада таълим олганлар;

в) докторантура таълим дастури бўйича (шу жумладан, аспирантура орқали фалсафа доктори (PhD) ёки фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун) — 25 ёшдан кичик ва 45 ёшдан катта бўлган, шунингдек, аввал фалсафа доктори (PhD), фан номзоди ёки фан доктори (DSc) илмий даражасини хорижда олганлар, Ўзбекистонда фан доктори (DSc) илмий даражасини олганлар;

г) магистратура таълим дастурига ҳужжат топширишда 1 йилдан кам, докторантура таълим дастурига эса 2 йилдан кам меҳнат стажига эга бўлганлар;

Кўриб турганингиздек, бакалавр босқичи учун яхши янгилик қилинган, яъни аввал 25 ёшдан катта бўлганлар қатнаша олмас эди, ҳозир 30 ёшгача рухсат берилди.

Аммо магистратура босқичи учун ҳам бўйидан, ҳам энидан чопишибди. Яъни 22 ёшдан кичиклар ва 40 ёшдан катталар топшира олмайдиган қилишибди. Аввалги Низомда 20 ёшдан кичик ва 45 ёшдан катталарга рухсат йўқ эди.

Ҳозир 21 ёшда бўлган ва нуфузли, камида ТОП-100 даги олийгоҳларнинг магистратура босқичига кирган бир неча ёшлар менга мурожаат қилиб, Эл-юрт умиди жамғармасининг стипендиясига ҳужжат топшира олмаганини айтишмоқда. Рад қилишнинг ягона сабаби — улар 21 ёшда ёки ҳали 22 ёшга тўлиқ тўлмаган.

Мен бу қарорни тўғри ёки нотўғри демоқчи эмасман, чунки ҳозирча сабабларини билмайман. Очиқ манбаларни қидириб кўрдим, аммо нега бунақа ўзгариш киритилганига изоҳ топа олмадим (балки бордир-у, мен кўрмагандирман).

Шу ўринда масъулларга бир нечта саволларим бор эди:

Магистратура учун стипендияга 21 ёшли Ўзбекистон фуқароси топшира олмаслигига сабаб нима? Унинг айби нимада? Бу қарор ортида қандай аргументлар ётибди? Қандай илмий тадқиқот ёки изланишлар бундай қарорга келишга сабаб бўлди?

Ва яна бир савол: 21 ёшлилар энди нима қилиши керак? Уларга қандай йўл-йўриқ, ёрдам ва маслаҳатлар берилади? Ёки шунчаки "ёшинг тўғри келмади", деб кўксидан итарамиз холосми?