Ўқишни кўчириш жараёни, талабалар учун ўз таълим йўналишларини ёки ўқув муассасаларини алмаштириш имкониятини тақдим этади. Ушбу жараён, асосан, талабаларнинг ўз илмий ва касбий йўналишларида яхшироқ имкониятлар яратиш мақсадида амалга оширилади. Бироқ, ўқишни кўчиришда кўп ҳолатларда қизларга ажратилган имкониятлар алоҳида аҳамият касб этади. Хўш, йигитларгачи?

Қишки переводда қуйидагилар мумкин:

• Бошқа вилоятга турмушга чиққани сабабли ўша ҳудудга ўқишини кўчириши (ўзининг йўналишига ёки мос ва турдош йўналишга кўчириши, хоҳласа таълим шаклини ҳам ўзгартириб кўчириши ҳам мумкин);
• Ота-онаси ёки турмуш ўртоғи давлат хизматчиси бўлиб, уларнинг доимий иш жойи бошқа вилоятга кўчирилгани сабабли (бунда ҳам юқоридаги сингари шаклларда перевод қилиш мумкин);
• Фақатгина давлат олийгоҳидан бошқа давлат олийгоҳига узрли сабабга кўра тегишли тартибда кўчира олиш.

Қуйидагилар мумкин эмас:

• Ички перевод (бир олийгоҳ ичида таълим йўналишини ёки таълим шаклини ўзгартириш);
• Бир ҳудуд доирасида бошқа олийгоҳга кўчириш (масалан, бир вилоятдаги бошқа олийгоҳга ўқишни кўчириш);
• Хорижий ёки республика ҳудудидаги уларнинг филиалларидан ўқишни кўчириш;
• Давлат олийгоҳларидан хусусий олийгоҳларга ўқишни кўчириш;
• Хусусий олийгоҳлардан давлат олийгоҳларига ўқишни кўчириш;
• Хусусий олийгоҳлар ўртасида ўзаро ўқишни кўчириш ҳаракатлари;
• Хусусий олийгоҳ билан боғлиқ ҳар қандай ўқишни кўчириш жараёнлари;
• Хориждан давлат ёки хусусий олийгоҳларга ўқишни кўчириш.

   "Қишки перевод" жараёнлари 2 та узрли сабабга кўра амалга оширилиши барчага маълум. Энди мана шу жараённинг йигитлар учун кўпчилик билмаган қизиқ томони ҳақида тўхталамиз.

   Бошқа вилоятга уйланаётган йигитлар агарда ўша вилоятга доимий яшаш жойларини кўчирсалар бемалол ўша ҳудуддаги олийгоҳга перевод қилишлари мумкин.

   Масалан, сиз Самарқанд вилоятидансиз, келин эса Тошкент шаҳридан. Сиз энди буткул Тошкентга, яъни келин яшайдиган ҳудудга кўчиб кетяпсиз. Демак, сиз энди узрли сабабга эгасиз ва ўқишингизни Тошкент шаҳридаги хоҳлаган давлат олийгоҳига кўчириш имконига эгасиз.

Эслатма: Сиз Самарқанд, келин эса Бухородан бўлиб, турмуш қургач, Тошкент шаҳри ёки бошқа учинчи вилоятга кўчиб борсангиз бу узрли сабабга кирмайди ва сиз учинчи ҳудудга ўқишингизни кўчира олмайсиз. Аҳамият берадиган жиҳати шундан иборат-ки, узрли сабаб бўлиши учун турмуш қурувчилардан бири (эр ёки хотин)нинг доимий яшаш ҳудудига кўчиб бориш талаб этилади.

   Яна бир ҳолатда, яъни ота-онаси (ёки эри) давлат органлари ходими бўлиб, иш жойи ўзгарса – бунда талабанинг ота-онаси ёки турмуш ўртоғи давлат органида ишлаши сабабли, унинг иш жойи бошқа вилоятга кўчирилса талабанинг ҳам ўқишини ўша вилоятга мос ва турдош йўналишга таълим шаклини ўзгартириб кўчириш имконияти берилади.

   Бироқ, бунда давлат органида ишлайдиган ота-онанинг фарзанди 18 ёшга тўлмаган бўлсагина рухсат берилади. Агарда у 18 ёшдан ошган бўлса ўқиётган таълим муассасасида таълим шаклини сиртқи ёки масофавийга ўзгартира олиши мумкин, холос, вилоятга кўчиришга рухсат йўқ. Турмуш ўртоқ масаласида эса ёш чегараси йўқ. Бу сабабга эга бўлган талабалар жинси танланмайди, яъни ўғил ёки қиз бола бўлса ҳам аҳамияти йўқ.

Бу вазиятда талабага қуйидаги ҳужжатлар керак бўлади:

• Ариза (онлайн сайт орқали ёзилади);
• Паспорт (pdf ёки jpg шакли прописка томони билан);
• Транскрипт (ёки рейтинг дафтарчаси);
• Ота-она (эри) ишлайдиган вазирликнинг алоқа хати (Ўз ходимининг иши бошқа вилоятга ўтказилганлиги ҳақида);
• Ўқишни кўчиришга сабаб ёзилади.

"Қишки перевод" натижаларининг эълон қилиниш муддати қуйидагича:

   "Олий таълим муассасалари талабалари ўқишини кўчириш, қайта тиклаш ва ўқишдан четлаштириш тартиби тўғрисида низом"нинг иловасига кўра, баҳорги семестр бўйича (халқ тилида қишки перевод) аризалар натижаси фуқарога 25 январдан 15 февралгача муддат оралиғида маълум қилинади. Демак, "қишки перевод" натижаси эълон қилинишининг сўнгги куни 15 февраль ҳисобланади.

Қишки перевод натижаларини қуйидагича билиб олиш мумкин:

   Қишки перевод натижаларини билишда ҳам талабаларда кўплаб ноқулайликлар ва саволлар юзага келади. Одатда тавсия этилганлар рўйхати вазирлик томонидан эълон қилинмайди, фақат олийгоҳлар ўз расмий саҳифаларига жойлашлари мумкин (шунда ҳам барча эмас).

Севинч Толибжонова тайёрлади