Мақолалар

Плагиат муаммоси: ҳар бир изланувчи дуч келадиган тўсиқ

Таълим Телеканали таҳририяти · Янгилик 24.06.2025, 00:01 2488 марта ўқилди

Илмий ишни ёзган саин антиплагиат натижаси кўнгилсиз чиқяпти. Сабаби шундаки, кўпчилик илмий ёзув билан адабий баёнотни фарқлай олмайди.

Келинг, плагиатдан қандай қочиш мумкинлигини аниқ кўриб чиқамиз:

1-МУАММО: “Чет мақолани таржима қилиб қўшдим – плагиатга тушди...”

ЕЧИМ: Бу усул эскирган. Таржима қилган бўлсангиз ҳам, фикрни ўз таҳлилингиз асосида қайта ифодаланг. Ҳар қандай ҳолатда манбани кўрсатинг.

2-МУАММО: “Кўп жумлалар бошқа диссертацияларда бор...”

ЕЧИМ: Жуда умумий иборалар (масалан, “илмий тадқиқотлар кўрсатмоқдаки…”) ни ўзингизга мослаб, янгилаб ёзинг. Қисқа, аниқ, таҳлилий ёзишга ҳаракат қилинг.

3-МУАММО: “Қандай ҳавола қўйишни билмайман.”

ЕЧИМ:

Агар ГОСТ услубида ёзаётган бўлсангиз, мисол: (Каримов И.А., 2015. – Б. 26).

Агар АПА услубида бўлса:

Мисол: (Каримов, 2015, п. 26)

Матн ичида ҳар бир иқтибосдан сўнг шундай ҳавола келтирилиши шарт.

Фойдали одат:

Ёзаётган ҳар бир фикрни ичингизда шундай сўз билан якунланг:

“Мен бунга қандай далил келтира оламан?”

Агар далил йўқ – бу сизнинг фикрингиз эмас, балки плагиатга айланиши мумкин бўлган жумладир.

Ёрдамчи воситалар:

https://antiplagiat.uz – текшириш учун;