Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти

Орқага

Олийгоҳлар 03/01/2025 Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти

Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти Дастлаб 1954 йилда Тошкент театр ва рассомлик санъати институти қошида очилган рассомлик факультети негизида фаолият юритган. Институтни нафақат жаҳон санъатининг Оврўпача йўналишидаги, балки тўла маънода шарқнинг бой меросини ўзлаштириш асосида ташкил этилган. Олий бадиий таълимни йўлга қўйишни машҳур рассомлар Р.Аҳмедов, О.Татевосянлар бошлаб берган.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1997 йил 23 январдаги "Ўзбекистон Бадиий Академиясини ташкил этиш ҳақида"ги Фармони, Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 11 мартдаги 131-сонли Қарорига асосан Маннон Уйғур номидаги Тошкент Давлат санъат институтининг (ҳозирги Ўзбекистон санъат ва маданият институти) Рассомлик факультети негизида Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти ташкил топган. Институтга Шарқ миниатюра мактабига асос солган буюк мусаввир Камолиддин Беҳзод номи берилган.

Ушбу таълим масканида мавжуд бадиий таълимнинг тарихи йирик санъаткорларнинг кекса авлодлари фаолиятлари билан боғлиқ. Улар: Р.Аҳмедов, О.Тотевосян, В.Урманчи, А.Голдрей, М.Саидов, Н.Қўзибоев, С.АбдуллаЭв (Рангтасвир кафедраси), В.Ривтин, Т.Ришетников, Г.Брим, Э.Қаландаров (Театр-декорация рангтасвири кафедраси), Т.Оганесов, Н.Пак, И.Лимаков, И.Рубин, В. Ковинин, В.НечаЭв, Н.Шин, И.Энин (Чизма тасвир кафедраси), Ч.Аҳмаров, В.Жмакин, В.Соседов, (Маҳобатли рангтасвир кафедраси), И.Юровский, В.Паршин, Д.Афуксиниди, К.Башаров, А.Эгамов (Графика кафедраси), И.Гришенко, К.Салоҳиддинов, А.Бойматов, А.Аҳмедов, Й.Аравой, С.Бондарева, Н.Аучева (Ҳайкалтарошлик ва бадиий кулолчилик кафедраси), Р.Ремпел, Л.Шостко, Р.Такташ, В.Лаковская, Р.Тагирова, И.Булкина (Тасвирий санъат тарихи ва назарияси кафедраси) ва бошқалар.

Ўзбекистон бадиий санъати ўзининг бой тарихи ва асрий анъаналарига эга. XX асрга келиб мамлакатимизда профессионал тасвирий санъатнинг барча турлари ва жанрлари шаклланди. Мавжуд анъаналар, шунингдек, янги тажрибаларга таянган ҳолда янги таълим жараёнлари ташкил этилди. Бугунги кунга келиб, Ўзбекистон рассомлари, ҳайкалтарошларининг катта ва ўрта авлод вакиллари нафақат академик реализмда, шунингдек, замонавий санъат йўналишларида, жумладан, реализм, декоративизм, авангард, постмодернизм каби турли йўналишларда талабаларга таълим бериб келмоқдалар. Юқорида номлари тилга олинган устозларнинг анъаналарини ҳозирги кунда санъатнинг машҳур усталари, Ўзбекистон Бадиий академиясининг академиклари Б.Жалолов, Ж.Умарбеков, А.Мирзаев, И.Жабборов, А.Икромжонов, В.Бурмакин, С.АбдуллаЭв, С.Раҳметов, И.Турсунназаров, Н.Холматов, Л.Ибрагимов, шунингдек, машҳур фан арбоблари А.Ҳакимов, К.Акилова, М.Юсупова, Н.Аҳмедова, А.Абдураззоқов, О.Қозоқов, З.Раҳимова, Д.Курязова, К.Нишонова ва бошқалар давом эттириб келмоқдалар.

Ҳозирда институт талабаларининг умумий контингенти 2305 нафарни ташкил этмоқда. Бакалавр босқичида 27 та, магистратура босқичида талабалар 17 та йўналиш бўйича таҳсил оладилар. Бугунги кунда олийгоҳда 300 дан ортиқ профессор-ўқитувчилар талабаларга таълим бериб келмоқда. Жумладан, 17 нафар профессор ва фан докторлари, 44 нафар фан номзоди, доцент ва фалсафа докторлари фаолият кўрсатмоқда. Шунингдек, улар орасида Ўзбекистон Бадиий Академиясининг академиклари, Ўзбекистон халқ рассомлари, Ўзбекистон Республикаси санъат арбоблари ҳамда давлатимизнинг олий мукофотлари билан тақдирланганлар кўпчиликни ташкил этади. Таълим муассасасида реалистик мактаб анъаналарини ривожлантириш ва ўзига хосликни сақлаб қолиш мақсадида профессор-ўқитувчилар томонидан маҳорат дарслари (“Мастер класслар”) ташкил этилади. Сўнгги йилларда профессор-ўқитувчилар томонидан ўқув-услубий қўлланмалар, дарслик ва қўлланмаларнинг янги авлоди, каталог, мультимедиялар ҳамда бошқа ахборот ресурслари яратилмоқда.

Институтнинг профессор-ўқитувчиларидан Ғ.Ортиқов, М.Нуриддинов, Э.Мансуров, Р.Худайберганов, М.Тошмуродов, Д.Тошхўжаева, Э.Королкова, Н.Хусанов, М.Собиров, У.Курязовлар Ўзбекистон бадиий мактабининг ажойиб анъаналарини ривожлантириш билан бирга, келгусидаги таълим жараёнини янги ижодий ғоялар билан бойитиб келмоқдалар.

Ўтган қисқа вақт оралиғида институтда қатор янги йўналишлар шаклланиб, ўз анъаналарига эга бўлди. Дастлаб “Рангтасвир”, “Амалий санъат, “Графика” таълими йўналиши бўйича ихтисос кадрлар тайёрланган бўлса, кейинчалик, “Санъатшунослик”, 1997 йилдан “Дизайн”, 2001 йилдан “Касбий таълим (Профессионал таълим)” йўналишлари бўйича бакалавриат босқичида мутахассис кадрлар тайёрланди. 1999 йилдан магистратура босқичида мутахассис кадрлар қабул қилиниши йўлга қўйилиб, 2002 йилдан олий малакали илмий, илмий-педагог кадрлар тайёрлаш мақсадида Аспирантура бўлими, 2010 йилдан Катта илмий ходим-изланувчи ва мустақил изланувчилар институти ташкил этилди.

Бугунги кунда институтда 15 та кафедра ва қуйидаги 4 та факультет фаолият олиб бормоқда:

Тасвирий санъат;
Амалий санъат;
Санъатшунослик;
Дизайн.

Институт бакалавриат босқичида қуйидаги йўналишларда мутахассислар тайёрлайди:

Бакалавр йўналишлари:

Кундузги:

Амалий санъат: амалий санъат асарларини таъмирлаш;
Амалий санъат: бадиий кулолчилик;
Амалий санъат: бадиий наққошлик;
Амалий санъат: бадиий заргарлик;
Амалий санъат: меъморий ёдгорликлар безагини таъмирлаш;
Дизайн: интерьерни лойиҳалаш;
Дизайн: компьютер графикаси ва бадиий фото;
Дизайн: либос ва газламалар;
Дизайн: реклама ва амалий графика;
Дизайн: саноат дизайни;
Графика: дастгоҳ ва китоб графикаси;
Графика: хаттотлик ва миниатюра;
Ҳайкалтарошлик: маҳобатли;
Ҳайкалтарошлик: майда пластика;
Менежмент: арт менежмент ва галерея иши;
Музейшунослик: музей менежменти ва маданий туризм;
Музейшунослик: музей предметлари экспертизаси, консервациялаш ва таъмирлаш;
Профессионал таълим: амалий санъат (амалий санъат асарларини таъмирлаш);
Профессионал таълим: дизайн (интерьерни лойиҳалаш);
Профессионал таълим: дизайн (либос ва газламалар);
Профессионал таълим: рангтасвир (дастгоҳли);
Қадимий ёзма манбалар консервацияси ва реставрацияси;
Рангтасвир: дастгоҳли;
Рангтасвир: фильмнинг тасвирий ечими;
Рангтасвир: маҳобатли рангтасвир;
Санъатшунослик: тасвирий ва амалий санъат;
Санъатшунослик: санъат журналистикаси;
Рангтасвир: театр-безак рангтасвир;
Рангтасвир: мультфильм ва компьютер мультипликацияси.

Сиртқи:

Таълим йўналиши номи;
Дизайн: компьютер графикаси ва бадиий фото;
Менежмент: арт менежмент ва галерея иши;
Музейшунослик: музей менежменти ва маданий туризм;
Музейшунослик: музей предметлари экспертизаси, консервациялаш ва таъмирлаш;
Профессионал таълим: амалий санъат (амалий санъат асарларини таъмирлаш);
Профессионал таълим: дизайн (либос ва газламалар);
Санъатшунослик: тасвирий ва амалий санъат.

Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти бугунги кунда нафақат Марказий Осиё республикалари, балки жаҳоннинг турли давлатлари учун ҳам мутахассислар тайёрлаш вазифасини ҳам масъулият билан бажаришга бел боғлаган. Ушбу олий таълим муассасаси жаҳоннинг энг илғор таълим шаклларини мужассам этган мукаммал мактаб сифатида 20 йилдан ортиқ вақт давомида фаолият юритиб келмоқда. Шунингдек, хорижий олий ўқув юртлари билан ўзаро ҳамкорлик ва тажриба алмашиш ҳақида имзоланган шартномалар доирасида халқаро алоқалар ҳам ривожланмоқда.

Институтда Россия, Тожикистон, Қозоғистон, Туркманистон, Қирғизистон, Хитой, Жанубий Корея каби давлатлар фуқаролари таҳсил олмоқдалар. Дунёнинг қатор давлатлари (Жанубий Корея, Япония, Буюк Британия, Сингапур, Хитой, Германия, Озарбайжон, Латвия, Россия, Қозоғистон) олийгоҳлари билан имзоланган меморандумлар асосида ҳамкорлик алоқалари олиб борилмоқда. Хусусан, профессор-ўқитувчилар ва талабалар алмашинуви амалга оширилмоқда. Шунингдек, институтнинг қатор профессор-ўқитувчилари дунёнинг кўплаб мамлакатлари олийгоҳларида маҳорат дарсларини ўтиб келмоқдалар, малака оширмоқдалар, шахсий кўргазмаларини ташкил қилмоқдалар. Шу билан бир қаторда кўплаб мамлакатларнинг юқори малакали мутахассислари институтда маҳорат дарсларини ўтиши анъанага айланган.